De natuurtuin is een wilde tuin, waarbij minimaal onderhoud uitgevoerd wordt en waar planten zich spontaan mogen vestigen. De natuur waait vanzelf zaden aan welke zich zullen vestigen op de voor hun geschikte locatie. De tuin gaat dan vanzelf door zijn natuurlijke stadia van verandering waarbij zich eerst pionier-soorten zullen vestigen gevolgd in latere jaren door struiken en bomen. Het onderhoud bestaat hierbij uit maaien en wegsnoeien van planten. Door oppervlakten 1 of 2 maal per jaar te maaien zorgt u ervoor dat deze oppervlakken kort blijven en dat hier voornamelijk bloeiende kruiden en grassen zullen groeien. Struiken die men mooi vindt en op de juiste locatie staat worden met rust gelaten zodat zij zich op natuurlijke wijze kunnen ontwikkelen. Op deze wijze ontstaat een volledig natuurlijke tuin waar planten en dieren volledig op hun gemak zijn. En waar vrijwel alleen maar inheemse soorten voorkomen.

 

De Wilde-plantentuin is ook natuurlijk omdat het net als de natuurtuin alleen maar inheemse soorten bevat. Het verschil is dat hier wel planten ingezaaid of aangeplant worden. Dit geeft de mogelijkheid om niet alleen planten te plaatsen die men mooi vindt, maar ook soorten te kiezen die specifiek een bepaalde diergroep ondersteunen. Zaadmengsels of struiken kunnen bijvoorbeeld volledig samengesteld worden op vlinders of vogels. Ook is in deze tuin meer onderhoud mogelijk. Uitgebloeide of wat verwilderde perken kunnen gewied worden of opnieuw worden ingeplant of ingezaaid. Doordat de planten hier gekozen worden heeft het veel meer mogelijkheden zowel als siertuin als een tuin om dierenleven te stimuleren.

 

De ecologische siertuin is een tuin waarbij ook meer exotische plantensoorten aangeplant worden. Ook hier is de tuin nog steeds ingericht om de natuur te stimuleren, maar er kan meer gerangschikt worden en er wordt meer onderhoud gepleegd. Het gebruik van cultivars en exoten wordt meestal liever gemeden, maar kan toch van grote waarde zijn. Planten zoals de Vlinderstruik (Buddleja davidii) horen wellicht niet in Nederland, maar door de enorme hoeveelheid voedsel die ze bieden aan vlinders en bijen kunnen ze veel bijdragen. Ecologische siertuinen hebben als voordeel dat ze strakker ingericht kunnen worden. Er zijn ook meer opties voor beplanting, zo kunnen ook kruiden of fruittuinen geplant worden.

Een wilde-plantentuin. Foto: Meadowlark Botanic Gardens

Een ecologische siertuin waarbij vooral bijen- en vlinderplanten zijn aangebracht.

Hoe begin ik?

Elke tuin kan omgevormd worden tot natuurvriendelijke tuin, of deze nu nieuw zal worden aangelegd of al jaren bestaat. Belangrijk is wel de omgeving van uw tuin in gedachte te nemen. Een tuin die aan alle zijden is ingebouwd door hoogbouw en dus weinig zon krijgt zal nou eenmaal makkelijker om te vormen zijn tot vogeltuin dan tot een bijen- en vlindertuin. Dit omdat de bloemen die bijen en vlinders nodig hebben beter groeien in een zonnige omgeving dan in de schaduw. Ook zal een tuin voor waterleven makkelijker te vormen zijn als uw tuin aan het water grenst. Dit betekent niet dat het helemaal niet kan, er zijn nog steeds bloemen die groeien in de schaduw en met een mooie vijver kunt u ver komen. Het kost echter wel meer moeite. 

 

Beslist u eerst welke diergroep u graag zou willen helpen. Welke dieren vindt u leuk? Vlinders? Vogels? Libellen of vissen? Alles is mogelijk. Nadat u dit heeft bepaald kunt u een groffe schets maken van hoe u graag zou willen dat uw tuin eruit zou zien. Ga hierbij niet al bepalen van welke materialen alles zal worden en welke planten-soorten er precies komen. Schets alleen waar de paden zullen lopen, waar de borders liggen, waar grensafscheidingen moeten komen en eventueel waar grote struiken of bomen moeten staan etc. Veel variatie is beter. Denk aan hoogteverschillen met muurtjes, waterpartijen, bloemenpartijen in de zon en een groepje bomen ergens anders. Kijkt u vervolgens under de knop ''Hints & tips voor een ecotuin'' op deze site voor meer gedetailleerde informatie voor specifieke tuinen.

 

Welke planten heb ik nodig?

Wat voor tuin u ook wilt maken, de vegetatie zal altijd moeten passen bij de bodemsituatie en hoeveelheid licht in de tuin. Gebruik schaduwplanten in de schaduw en planten die van vocht houden in natte grond. Wanneer u een echte natuurtuin of wilde-plantenuin wilt is het verstandig enige kennis op te doen van de vegetatie die bij u in de omgeving voorkomt. Woont u op zandgrond of veengrond, bij de duinen of het bos? Kies de vegetatie aan de hand van deze omgeving, elke plant heeft namelijk zijn eigen habitat. Veel van de dieren die in deze specifieke gebieden voorkomen hebben speciale relaties met de planten die daar leven. Dus door planten te kiezen die ook van nature in dit gebied voorkomen zult u een grotere diversiteit aan dieren helpen. Voor meer informatie over welke planten u zou kunnen gebruiken kijkt u onder de knop ''Hints & tips voor een ecotuin'' op deze site en klikt u op het type tuin dat u zou willen ontwikkelen.

 

Welke materialen gebruik ik?

Probeer altijd zoveel mogelijk duurzame materialen te gebruiken. Kijk bij hout altijd naar het FSC-keurmerk. Kiest u ook geen tropisch hardhout, maar kies toch voor hout gewoon uit Nederland. Maak uw schutting bijvoorbeeld van eiken of kastanjehout, ook gevlochten wilgentenen zijn een natuurvriendelijk alternatief. Veel dieren hebben dit inheemse hout nodig en zullen u dus dankbaar zijn. 

 

Houd er rekening mee niet meer dan 15% van uw tuin te bestraten wanneer mogelijk. De toenemende hoeveelheid bestrating in tuinen en open ruimte is één van de grootste oorzakers van de afname aan natuur in Nederland. Wilt u toch open ruimte in uw tuin? Plant dan naast de bestrating planten die laag blijven zoals bodembedekkers. Dit geeft het gevoel dat uw paden breder zijn. 

 

De ene steen is de andere niet. Vooral stenen als de kenmerkende Nederlandse klinkers zijn een goede keuze. Deze worden hier in Nederland geproduceerd en hebben dus maar een korte transportafstand. Dure natuurstenen zoals Chinees natuursteen moet de halve wereld over en is dus veel slechter voor het milieu. Lokaal verkregen grint of schelpen zijn ook een natuurvriendelijke keuze.

 

Het kiezen van de juiste planten is essentieel.

Wanneer u bestrating of korte muurtjes aanbrengt in uw tuin is het beter materiaal te gebruiken met grotere open kieren dan materiaal dat zeer nauw op elkaar aansluit. Deze kieren zijn de perfecte verstopplekken voor allerlei diertjes. Wanneer muurtjes gemetseld zijn met leem of klei is dit zelfs nog beter. leem en klei zijn natuurlijke materialen welke toch hard worden, maar waar veel diertjes toch nog wel in kunnen graven. Een muurtje in de zon, gemaakt van stenen met een oneffen rand en gemetseld met leem, zijn perfecte plaatsen voor bijvoorbeeld solitaire bijen om hun eitjes te leggen of voor vlinders om op te warmen. Voor meer informatie over welke materialen u zou kunnen gebruiken kijkt u onder de knop ''Hints & tips voor een ecotuin'' op deze site en klikt u op het type tuin dat u zou willen ontwikkelen.

 

Een muurtje van losse stenen is vrijwel altijd beter dan strak aansluitende stenen.

Zelf een natuurvriendelijke / ecologische tuin aanleggen

Wat is een natuurvriendelijke / ecologische tuin?

De natuur komt vrijwel overal voor, maar lang niet alle tuinen zijn goed voor de natuur. Een natuurvriendelijke of ecologische tuin zorgt ervoor dat een grote hoeveelheid planten en dieren kunnen leven in, of gebruik kunnen maken van de tuin. Zij halen hier hun eten, leven er en kunnen er de winter doorkomen. Door de tuininrichting, vegetatie en materialen te kiezen gebaseerd op de specifieke eisen van dierengroepen kunnen grote hoeveelheden dieren leven in zelfs kleine tuinen. Er zijn meerdere opties voor zulke tuinen:

 

  • De natuurtuin

  • De wilde-plantentuin

  • De ecologische siertuin

 

English

Waterleventuin

Vogeltuin

Bijen- en vlindertuin

Hints en Tips voor een ecotuin

Wat wij doen

Menu

Onderhoud